Nhiều bậc phụ huynh quan niệm rằng: cho trẻ uống sữa nhiều là tốt. Bởi thế, không ít bậc cha mẹ thậm chí còn cho bé uống sữa thay cơm. Có những bé một ngày uống đến 10 hộp sữa tươi đóng hộp. Đây là điều cực kỳ nguy hiểm cho sức khỏe của trẻ. Bạn có biết, tại sao các hãng sữa khuyến cáo chỉ cho bé uống 1 – 2 hộp sữa/ ngày không? Khuyến cáo này không tự dưng mà có. Bởi, dựa trên các nghiên cứu khoa học, việc dung nạp quá nhiều sữa vào cơ thể sẽ gây hại. Cơ thể sẽ bị thiếu một số chất. Đồng thời, chất trung gian khi cơ thể hấp thu dinh dưỡng có khả năng làm hại đến một số bộ phận khác.
Bởi thế, khi cho bé uống sữa dinh dưỡng, sữa công thức, bạn cần có kiến thức đầy đủ. Hiểu đúng về sữa công thức và bổ sung đủ cho bé mới có lợi. Ngược lại sẽ gây nguy hiểm cho sức khỏe của con.
Những dinh dưỡng có trong sữa
Sữa (gồm sữa bò, trâu, dê, cừu) là thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao. Trong thành phần của sữa có đầy đủ các chất đạm, mỡ, đường, vitamin và chất khoáng giúp cơ thể phát triển và khỏe mạnh.
Chất đạm (protein) của sữa rất quý vì thành phần acid amin cân đối và độ đồng hóa cao. Chất béo (lipid) của sữa giàu năng lượng, có nhiều vitamin tan trong chất béo nhất là vitamin A.
Sữa cũng là nguồn vitamin nhóm B, nhất là riboflavin (B2). Trong sữa chua lượng vitamin B1, B2 nhiều hơn ở sữa thường tới 20-30%. Trong sữa có nhiều canxi dưới dạng kết hợp với casein, tỷ lệ canxi/photpho thích hợp nên mức đồng hóa và hấp thu cao.
Chất béo (lipit)của sữa có giá trị sinh học cao vì ở trạng thái nhũ tương và có độ phân tán cao tạo điều kiện cho quá trình tiêu hóa và hấp thu dễ dàng. Lipit của sữa chứa nhiều axit béo chưa no cần thiết, có Lecithin là một photphatit quan trọng có vai trò trong chuyển hóa và kéo cholesterol ra khỏi cơ thể.
Cho trẻ uống sữa nhiều có tốt?
Do vậy sữa là thức ăn rất tốt cho mọi lứa tuổi. Với trẻ nhỏ sữa mẹ là thức ăn tốt nhất, cần cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu. Những tháng tiếp theo cần cho trẻ ăn bổ sung, trong khẩu phần của trẻ nên có thêm sữa (có thể là sữa bò, sữa trâu, sữa dê ). Tuy nhiên nếu chỉ quan tâm cho trẻ uống sữa thì chưa đủ dinh dưỡng. Cần cho trẻ ăn thêm các thức ăn đa dạng từ 4 nhóm thực phẩm. Như vậy mới cung cấp đủ dinh dưỡng giúp trẻ khỏe mạnh, phát triển tốt.
Nhiều ông bố bà mẹ suy nghĩ “sữa là tốt nhất, nếu trẻ không chịu ăn thì cứ ép cho chúng uống sữa là đủ”. Do vậy cố gắng tìm mua các loại sữa đắt tiền và cho trẻ uống liên tục. Nhiều gia đình còn dùng sữa cho trẻ uống thay nước (khi nào khát là uống sữa). Sử dụng sữa cho trẻ như vậy là không đúng vì sẽ dẫn đến sự thừa một số thành phần mà lại thiếu hụt một số thành phần khác.
Những nguy hại khi cho trẻ uống sữa sai cách
Thí dụ nhu cầu dinh dưỡng của trẻ từ 1-3 tuổi là 1.300 Kcal, 30 gam chất đạm(protein), 36 gam chất béo(Lipit), 195 gam chất đường bột(Gluxit) và 1.200ml nước. Để đảm bảo nhu cầu về năng lượng trẻ cần uống 2 lít sữa bò (đã pha theo công thức) /ngày. Nhưng nếu uống đủ 2 lit sữa thì lượng đạm đưa vào cơ thể sẽ vào khoảng 42-45 gam(dư khoảng 10-12 gam). Lượng mỡ đưa vào cơ thể khoảng 48- 50 gam (dư khoảng 12-14 gam). Lượng dư ra của cả chất đạm và chất béo đều không tốt cho trẻ. Vì trong quá trình tiêu hóa sẽ tạo ra các sản phẩm trung gian độc hại cho cơ thể.
Gây táo bón
Trên thực tế không cháu nào có thể uống được 2 lít sữa/ngày. Vì như vậy lượng nước đưa vào cơ thể sẽ quá nhiều làm tăng lưu lượng tuần hoàn, tăng gánh nặng cho tim. Nếu điều chỉnh lại cho phù hợp với nhu cầu chất đạm, chất béo của bé thì bé cần uống khoảng 1400ml sữa bò (đã pha theo công thức)/ngày. Và như vậy tổng năng lượng chỉ đạt 910 Kcal (thiếu khoảng 30%). Các thành phần dinh dưỡng (các vitamin, muối khoáng được bổ sung trong sữa cũng chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu hàng ngày của trẻ. Chất xơ trong sữa rất ít nên nếu chỉ uống sữa các cháu sẽ bị táo bón.
Khiến trẻ biếng ăn
Mặt khác nếu chỉ uống sữa trẻ sẽ không cần nhai, làm cho hệ thống răng. Và các cơ nhai không cần làm việc sẽ không gây cho trẻ cảm giác ngon miệng. Không kích thích các tuyến tiêu hóa làm việc. Khi trẻ lớn đã có đủ răng trẻ cần được tập ăn nhai. Khi nhai răng cửa và răng hàm đều làm việc để cắt, nghiền thức ăn. Các cơ hàm cũng cùng làm việc giúp hai hàm răng khít lại để cắt và nghiền thức ăn có hiệu quả. Khi nhai sẽ kích thích sự bài tiết men tiêu hóa: tại miệng sẽ kích thích sự bài tiết nước bọt. Trong nước bọt có men ptyalin, có tác dụng tiêu hóa tinh bột. Tại dạ dày kích thích bàI tiết dịch vị. Trong đó có men pepsin có tác dụng tiêu hóa chất đạm.
Ngoài các men tiêu hóa dịch vị còn có một thành phần rất quan trọng là axit clohydric. Axit này có vai trò quan trọng tạo môi trường axit thuận lợi cho men pepsin(men tiêu đạm) họat động. Nó có tác dụng sát khuẩn, (tiêu diệt các vi khuẩn có trong thức ăn. Thủy phân xenlulose của thực vật (chất xơ trong các hạt , rau, củ, quả). Sau khi được tiêu hóa tại dạ dày thức ăn được chuyển xuống ruột. Tại ruột nhờ có men tiêu hóa của dịch tụy, dịch rụột. Và muối mật giúp tiêu hóa nốt các thành phần của thức ăn đến giai đọan cuối cùng.
Tạm kết
Như vậy sữa là thức ăn rất tốt cho trẻ giúp cho chế độ ăn của trẻ cân đối hơn, giúp trẻ phát triển chiều cao tốt hơn. Nhưng chỉ tập trung cho trẻ uống sữa không là chưa đủ. Cần cho trẻ ăn đa dạng các thực phẩm tự nhiên thông qua việc chế biến bát bột, bát cháo, bát cơm của trẻ. Như vậy mới có thể cung cấp đầy đủ các thành phần dinh dưỡng. Đáp ứng nhu cầu phát triển của trẻ. Mỗi ngày trẻ từ 1-3 tuổi chỉ nên uống khoảng 500ml sữa bò (đã pha theo công thức). Trẻ trên 3 tuổi chỉ nên uống khoảng 300-400ml là đủ.
Nguồn: Viendinhduong.vn